Mükellefler işlerinde bir değişiklik olduğu taktirde, bu değişiklikleri aşağıdaki şekillerde bağlı bulundukları vergi dairesine bildirmek zorundadırlar: 1-) Yapılan işte yeni bir vergiye tabi olmayı gerektirecek şekilde bir değişiklik olması durumunda, 2-) Mükellefiyet şeklinde değişiklik olması durumunda, 3-) Mükellefiyetten muaflığa geçilmesi durumunda.

- İşletmelerin bilinen iş veay ikamet adresleri değişirse yeni adreslerini vergi dairelerine bildirmeleri gerekmektedir. – Adres değişikliğinin süresi içinde vergi dairesine bildirilmesinin mükellef yönünden de yararı bulunmaktadır. – Vergi dairesinin vergilendirme ile alakalı yapacağı işlemler, mükellefin eski adresine bildirilmiş olacaktır.

- Sermaye şirketleri için son gün, ticaret siciline tescil için müracaat edildiği son gün olmaktadır. – Vergi dairesine yapılacak olan bildirim taahhütlü posta ile de yapılabilir. Bildirimin postaya verildiği tarih ile ticaret siciline başvurulan gün aynı olmalıdır.

- Aynı teşebbüs ve işletmeye sahip bulunan işyerlerinin sayısında meydana gelen artış veya azalışları, mükellefler vergi dairesine bildirmek zorundadırlar. – Söz konusu değişiklik, işletmede büyümeler ve küçülmeler şeklinde aynı işteki değişikliği temsil etmelidir.

- Şirketin tüzel kişiliği adına iş yerinin bağlı bulunduğu vergi dairesine başvurularak bildirilir. – Kollektif şirketin her ortağı ayrı ayrı dilekçe vererek işe başlamayı bildirir. – Bildirim sonucu gelir vergisi mükellefiyeti olmayan olmayanlar gelir vergisi hesap numarası alırlar.

İşe başlamayı bildirme yükümlülüğü, doğrudan vergi dairesi ile bağlantısı olan, yani beyanname verme veya vergi ödeme yükümlülüğü taşıyan kişiler için söz konusudur. İşe başlamanın vergi dairesine bildirilmesi ile mükellefleri izleme konusunda vergi dairesine büyük kolaylık sağlanmaktadır.

İşlerini bırakan mükellefler, işi bıraktıklarını bağlı bulundukları vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar. İşin herhangi bir nedenle geçici olarak durdurulması, işi bırakma sayılmamaktadır. İş bırakma sayılan durumlar; tasfiye, iflas ve ölümdür.

- İşe başlama bildirimleri, işe başlamadan önce yapılmalıdır. – İşi bırakma ve değişiklik bildirimleri, bildirilecek olayın gerçekleşme tarihinden bir ay önce yapılmalıdır. – Bina ve arazi değişikliklerinde bildirme, yeni inşaatın bittiği veya kısmen kullanılmaya başladığı tarihten itibaren iki ay içerisinde yapılmalıdır.

İşçi çalıştıran iş yerlerinin SSK’ye yapılacak olan bildirimlerdeki yükümlülükleri şunlardır: – İş yerlerini bildirme, – Sigortalıyı bildirme, – Aylık sigorta primlerinin ödenmesi, – İş kazaları ve meslek hastalıklarını bildirme, – Sosyal güvenlik destek bordrosunun verilmesi, – Muayene belgesi verme.

SGK’dan yaşlılık aylığı almakta iken, SGK Destek primine tabi olarak işe alınanlar, her takvim ayı için bu sigortalıların; – Prime esas kazanç tutarını, – Prim ödeme gün sayılarını, – Ödemesi gereken prim tutarını, – Mali müşavir hakkındaki bilgileri içeren aylık SGK Destek prim bordrosu en geç ertesi ayın sonuna kadar kuruma iletilmesi gereken belgedir.

Herhangi bir işletmenin işe başlarken, işe başladıktan sonra ve işi bıraktıktan sonra ilgili kanun hükümleri çerçevesinde çeşitli kurum ve kuruluşlara bir takım bilgileri aktarması gerekmektedir. Bu aktarıma bildirim adı verilmektedir.

- Genel muhasebe işletmenin yönetim bölümünde, maliyet muhasebesi ise işletmenin üretim bölümünde yürütülmektedir. – Muhasebe kayıt sistemlerine yönelik farklı modeller, dünya genelinde kabul görmüş bir muhasebe sisteminin bulunmadığını ortaya koymaktadır. – Çeşitli ülkelerdeki yasal düzenlemelere göre standart tekdüzen hesap planında farklı uygulama modelleriyle karşılaşılmaktadır.

Hesap planında genel muhasebenin varlık, sermaya, gider ve gelir hesaplarına büyük ölçüde yer veren, fakat buna karşın maliyet hesaplarına az ölçüde yer veren muhasebe sistemine ölçülü ikici muhasebe sistemi adı verilmektedir.

- Her iki muhasebeye de esneklik kazandırır. – Her iki muhasebeden de anlayan uzman bulunması zorunluluğunu ortadan kaldırır. – Maliyet muhasebesi çalışmalarının üretimin gerçekleştiği fabrika ortamında yürütülmesini sağlar. – Hesap planlarında sadece genel muhasebe hesaplarına yer verilir.

Hesap planında genel muhasebenin varlık, sermaye, gider ve gelir hesaplarına yer veren, genel muhasebe ile maliyet muhasebesi arasında bağlantı sağlayan, özellik ve görevlerinden dolayı bu iki muhasebeyi ayrı ayrı yürüten muhasebe sistemine aşırı ikici muhasebe sistemi denir.

Hesap planında genel muhasebenin varlık, sermaye, gider ve gelir hesapları ile maliyet muhasebesinin gider türleri, üretim işleri ve gider taşıyıcı hesaplarına aynı ölçüde yer veren, böylece bu iki muhasebe arasında uyum ve bağlantı sağlayan, bu iki muhasebeyi belirli ölçüde bir çatı altında toplayan muhasebe sistemidir.

Aynı hesap çatısı altında ve aynı muhasebe defterlerine kaydedilmesi, her iki muhasebe arasındaki bağlantıyı kuvvetlendirir ve istenilen bilgilere kısa sürede ulaşılacağından zaman tasarrufu sağlar. Genel muhasebe ile maliyet muhasebesi aynı hesap planında tutulmaktadır.

- İşletmenin bir bütün olarak muhasebe örgütünün sistemli, açık, noksansız ve aksamadan çalışmasına olanak verir. – İşletmenin finansal durumunun ve faaliyet sonuçlarının sistemli ve açık bir biçimde raporlanmasına yardımcı olur. – Maliyetler ile bilgiler daha sağlıklı olarak belirlenir.

İşletmenin varlıklarında, kaynaklarında, gelir ve giderlerinde artış ve azalış şeklindeki değişikliklerin izlendiği çizelgeye hesap denir. Bir işletmede kullanılacak hesapların sistemli ve gruplandırılmış olarak yer aldığı liste ise hesap planıdır.

Gelir ve gider kayıtlarının aşağıdaki bilgileri kapsaması gerekmektedir: – İşlemin sıra numarası – İşlemin kayıt tarihi – İşlemin türü – İşlemin tutarı Çiftçiler diledikleri taktirde işletme hesabı yerine bilanço esasına göre defter tutabilirler.